احتمالاً حداقل یک بار برچسب داخل لباس را دیده‌اید؛ همان تکه کوچکی که چند علامت عجیب مثل تشت آب، مثلث، مربع، اتو و دایره روی آن چاپ شده است.
خیلی‌ها این برچسب را فقط برای دیدن سایز یا جنس لباس نگاه می‌کنند، اما بخش مهم دیگری هم روی آن وجود دارد: راهنمای مراقبت از لباس.
این علامت‌ها قرار است به شما بگویند لباس را چطور بشویید، حداکثر دمای مناسب چقدر است، آیا می‌توان از سفیدکننده استفاده کرد، لباس را چطور خشک کنید، با چه حرارتی اتو بزنید و آیا برای تمیز کردن آن باید سراغ خدمات حرفهای بروید.
خواندن همین چند علامت ساده می‌تواند جلوی خیلی از اتفاق‌های ناخوشایند مثل آب‌رفتن لباس، تغییر فرم، آسیب دیدن تزئینات یا خراب شدن پارچه بر اثر حرارت نامناسب را بگیرد.
برچسب مراقبت لباس چیست؟
برچسب مراقبت همان لیبلی است که معمولاً داخل لباس دوخته شده و اطلاعات مربوط به نحوه نگهداری و تمیز کردن لباس را نشان می‌دهد.
در سیستم استاندارد علائم مراقبت از منسوجات، پنج گروه اصلی برای مراقبت از لباس وجود دارد:
- شستوشو
- استفاده از سفیدکننده
- خشک‌کردن
- اتوکشی
- مراقبت حرفهای از لباس، از جمله خشکشویی
این گروه‌ها در سیستم GINETEX و استاندارد ISO 3758 به همین ترتیب تعریف شده‌اند و هدفشان این است که مصرف‌کننده بدون نیاز به توضیحات طولانی بتواند محدودیت‌های مراقبت از لباس را تشخیص دهد.
یک نکته مهم: علامت روی لباس «حداکثر شرایط مجاز» را نشان می‌دهد
این نکته خیلی مهم است.
اگر روی برچسب لباس نوشته شده که شستوشو تا دمای ۴۰ درجه مجاز است، معنی آن این نیست که لباس حتماً باید با ۴۰ درجه شسته شود؛ بلکه یعنی از این دما بالاتر نروید.
در بسیاری از موارد می‌توان از روش ملایمتر یا دمای پایین‌تر استفاده کرد.
پس علائم برچسب را بیشتر به چشم مرزهای مراقبت از لباس ببینید، نه اینکه الزاماً همیشه شدیدترین حالت مجاز را انتخاب کنید.
۱. علامت تشت آب؛ راهنمای شستوشوی لباس
علامتی که شبیه یک تشت یا ظرف آب است مربوط به شستوشوی لباس می‌شود.
اگر داخل آن عددی مثل ۳۰ یا ۴۰ نوشته شده باشد، این عدد حداکثر دمای مجاز آب را به درجه سانتیگراد نشان می‌دهد.
علامت ۳۰ درجه روی لباس یعنی چه؟
یعنی لباس را نباید در دمای بالاتر از ۳۰ درجه سانتیگراد بشویید.
این علامت را زیاد روی لباس‌های رنگی، بعضی پارچه‌های مصنوعی و لباس‌های حساس‌تر می‌بینیم.
علامت ۴۰ درجه یعنی چه؟
یعنی حداکثر دمای مجاز برای شستوشوی آن لباس ۴۰ درجه است.
باز هم به معنی این نیست که همیشه باید دقیقاً ۴۰ درجه انتخاب کنید.
خط زیر علامت شستوشو چه معنی دارد؟
اگر زیر تشت یک خط وجود داشته باشد، یعنی لباس نیاز به فرآیند ملایمتری دارد و حرکت مکانیکی ماشین لباسشویی باید کمتر باشد.
دو خط زیر تشت نشاندهنده فرآیند بسیار ملایم است و معمولاً برای لباس‌هایی که نسبت به حرکت مکانیکی حساس‌تر هستند استفاده می‌شود.
علامت دست داخل تشت چیست؟
این علامت یعنی لباس برای شستوشوی دستی در نظر گرفته شده است.
این موضوع را نباید با «محکم چنگ زدن لباس با دست» اشتباه گرفت. لباس‌هایی که نیاز به شستوشوی دستی دارند معمولاً باید با رفتار ملایمتری شسته شوند.
تشت آب ضربدرخورده یعنی چه؟
اگر روی علامت شستوشو یک ضربدر دیده می‌شود، لباس نباید به روش شستوشوی معمول با آب شسته شود.
در چنین شرایطی باید سایر علائم برچسب را هم بررسی کرد تا مشخص شود چه روش مراقبتی برای لباس در نظر گرفته شده است.
۲. علامت مثلث؛ سفیدکننده مجاز است یا نه؟
مثلث مربوط به استفاده از مواد سفیدکننده است.
این قسمت را بهتر است جدی بگیرید، مخصوصاً قبل از اینکه برای پاک کردن یک لکه سراغ سفیدکننده بروید.
مثلث خالی
یعنی استفاده از سفیدکننده مجاز است.
مثلث با دو خط مورب
یعنی فقط سفیدکننده‌های اکسیژنه یا بدون کلر مجاز هستند.
در چنین حالتی نباید از سفیدکننده کلردار استفاده شود.
مثلث ضربدرخورده
یعنی از سفیدکننده استفاده نکنید.
این علامت یکی از مواردی است که قبل از استفاده خودسرانه از مواد قوی برای لکه‌بری باید حتماً بررسی شود.
اگر لباس لکه دارد و درباره استفاده از ماده مناسب مطمئن نیستید، می‌توانید راهنمای لکه‌بری لباس را هم ببینید.
۳. علامت مربع؛ لباس را چطور خشک کنیم؟
علامت مربع مربوط به خشک‌کردن لباس است.
جزئیات داخل مربع مشخص می‌کنند لباس را می‌توان داخل خشک‌کن قرار داد یا بهتر است به روش طبیعی خشک شود.
دایره داخل مربع یعنی چه؟
مربع با یک دایره داخل آن مربوط به خشک‌کن چرخشی است؛ همان Tumble Dryer که در بسیاری از ماشین‌های لباسشویی یا خشک‌کن‌ها وجود دارد.
نقطه‌های داخل این علامت میزان حرارت مناسب را مشخص می‌کنند. هرچه سطح حرارتی مجاز پایین‌تر باشد، باید برنامه ملایمتری انتخاب شود.
علامت خشک‌کن با ضربدر
یعنی لباس را داخل خشک‌کن چرخشی قرار ندهید.
نادیده گرفتن همین علامت می‌تواند برای بعضی لباس‌ها مشکل‌ساز شود، چون حرارت و حرکت خشک‌کن ممکن است برای ساختار آن‌ها مناسب نباشد.
خط داخل مربع یعنی چه؟
خط‌های عمودی یا افقی داخل مربع معمولاً روش خشک‌کردن طبیعی را مشخص می‌کنند.
مثلاً ممکن است لباس نیاز داشته باشد روی سطح صاف خشک شود، آویزان شود یا در سایه قرار بگیرد.
این موضوع مخصوصاً برای لباس‌های سنگین یا پارچه‌هایی که در حالت خیس تغییر فرم میدهند اهمیت دارد.
۴. علامت اتو؛ چه حرارتی برای لباس مناسب است؟
علامت اتو از آن علامت‌هایی است که خواندنش خیلی ساده است، ولی نادیده گرفتنش می‌تواند خیلی سریع به لباس آسیب بزند.
نقطه‌های داخل علامت اتو میزان حرارت مجاز را مشخص می‌کنند:
- یک نقطه: حرارت پایین
- دو نقطه: حرارت متوسط
- سه نقطه: حرارت بالاتر
اگر علامت اتو ضربدر خورده باشد، لباس نباید اتو شود.
نکته مهم اینجاست که نباید فقط با حدس زدن جنس پارچه، حرارت اتو را انتخاب کرد. برچسب مراقبت همان لباس اطلاعات دقیقتری درباره شرایط مجاز آن می‌دهد.
اگر لباس به اتوکشی حرفهای نیاز دارد، اطلاعات بیشتر در صفحه اتوکشی لباس قرار دارد.
۵. علامت دایره؛ بخش مهم برای خشکشویی
دایره مربوط به مراقبت حرفهای از منسوجات است.
این همان بخشی است که برای خشکشویی اهمیت زیادی دارد.
ممکن است داخل دایره حروف مختلفی دیده شود. این حروف بیشتر برای متخصص خشکشویی هستند و نوع فرآیند یا حلال‌های قابل استفاده را مشخص می‌کنند.
دایره با حرف P یا F
این علامت‌ها اطلاعاتی درباره نوع فرآیند خشکشویی حرفهای و حلال‌هایی که می‌توان استفاده کرد در اختیار متخصص قرار میدهند.
ممکن است زیر دایره یک خط هم وجود داشته باشد؛ این خط یعنی فرآیند باید با محدودیت و شرایط ملایمتری انجام شود.
دایره ضربدرخورده
اگر روی دایره ضربدر وجود داشته باشد، لباس نباید خشکشویی شود.
این دقیقاً همان دلیلی است که می‌گوییم «لباس حساس» لزوماً به معنی «لباس مناسب برای خشکشویی» نیست.
دایره با علامت مربوط به شستوشوی حرفهای با آب
بعضی برچسب‌ها اجازه شستوشوی حرفهای با آب را مشخص می‌کنند. این فرآیند با شستوشوی معمولی داخل ماشین لباسشویی خانه یکی نیست و از تجهیزات و شرایط حرفهای استفاده میکند.
پس هر دایره‌ای یعنی لباس را خشکشویی کنیم؟
نه.
خود علامت و اطلاعات داخل آن باید خوانده شوند.
مثلاً یک دایره ضربدرخورده دقیقاً می‌گوید خشکشویی انجام نشود، در حالی که حروف داخل دایره می‌توانند نوع فرآیند حرفهای مجاز را مشخص کنند.
اگر می‌خواهید دقیق‌تر بدانید خود فرآیند خشکشویی چطور کار میکند، مقاله «خشکشویی چیست و چگونه انجام می‌شود؟» مکمل همین راهنماست.
Dry Clean Only روی لباس یعنی چه؟
اگر عبارت Dry Clean Only روی لباس نوشته شده باشد، معنی ساده آن این است:
«فقط خشکشویی شود.»
این عبارت را نباید با «Dry Clean» یا توصیه ساده برای خشکشویی یکی دانست.
وقتی تولیدکننده صراحتاً اعلام میکند لباس فقط باید خشکشویی شود، بهتر است آن را داخل ماشین لباسشویی معمولی نیندازید.
آیا می‌توان فقط از روی جنس لباس روش شستوشو را انتخاب کرد؟
بهتر است نه.
مثلاً اینکه لباس از پشم ساخته شده به تنهایی کافی نیست که بگوییم حتماً باید خشکشویی شود.
دو لباس پشمی ممکن است دستورهای کاملاً متفاوتی داشته باشند. یکی شاید قابلیت شستوشوی بسیار ملایم با آب داشته باشد و دیگری برای مراقبت حرفهای طراحی شده باشد.
همین موضوع برای ساتن، حریر، ویسکوز، مخمل و بسیاری از پارچه‌های دیگر هم صدق میکند.
دلیلش این است که لباس فقط «پارچه» نیست؛ رنگ، دوخت، لایی، آستر، چاپ، دکمه، زیپ، چسب و تزئینات هم می‌توانند در نحوه مراقبت از آن اثر داشته باشند.
اگر علامت‌های برچسب را نادیده بگیریم چه اتفاقی ممکن است بیفتد؟
بسته به لباس ممکن است هیچ اتفاق خاصی نیفتد، اما ممکن است با مشکلاتی مثل این‌ها هم روبه‌رو شوید:
- آب‌رفتن یا تغییر اندازه لباس
- تغییر فرم لباس
- رنگ‌دهی یا تغییر ظاهر رنگ
- آسیب دیدن چاپ یا تزئینات
- برق افتادن پارچه بر اثر اتوی داغ
- تغییر فرم بعضی لباس‌ها در خشک‌کن
- آسیب به ساختار داخلی لباس
به همین دلیل بهتر است قبل از اولین شستوشوی یک لباس جدید، چند ثانیه برای خواندن برچسب آن وقت بگذارید.
اگر برچسب مراقبت لباس کنده شده باشد چه کنیم؟
اینجا تصمیم‌گیری کمی سخت‌تر می‌شود.
اگر اطلاعات محصول، نام مدل یا صفحه رسمی برند را دارید، ابتدا ببینید دستور مراقبت آن لباس را می‌توانید پیدا کنید یا نه.
اگر اطلاعاتی پیدا نشد، جنس پارچه، ساختار لباس، تزئینات و وضعیت فعلی آن باید با احتیاط بیشتری بررسی شوند.
در لباس‌های حساس یا گران بهتر است با آزمون و خطا سراغ دمای بالا، سفیدکننده یا برنامه‌های شدید ماشین لباسشویی نروید.
آیا همیشه باید بالاترین دمای نوشته‌شده روی لباس را انتخاب کنیم؟
نه.
عدد روی علامت شستوشو معمولاً حداکثر دمای مجاز را نشان می‌دهد.
اگر لباس با شرایط ملایمتر تمیز می‌شود، لازم نیست حتماً از بالاترین دمای مجاز استفاده کنید.
این یکی از سوءبرداشت‌های رایج درباره علائم شستوشو است.
برندهای پوشاک چه اطلاعاتی باید روی برچسب مراقبت در نظر بگیرند؟
اینجا باید بین «استاندارد علائم» و «قانون هر کشور» تفاوت قائل شویم.
الزامات قانونی برچسب‌گذاری لباس در همه کشورها یکسان نیست. بنابراین نمی‌توان یک قانون را برای تمام برندهای دنیا مطرح کرد.
اما در سیستم استاندارد GINETEX، اطلاعات مراقبت در پنج گروه اصلی ارائه می‌شوند:
- شستوشو
- سفیدکننده
- خشک‌کردن
- اتوکشی
- مراقبت حرفهای
دستور مراقبت باید شرایط واقعی خود محصول را در نظر بگیرد؛ یعنی فقط جنس پارچه کافی نیست و رنگ، تکمیل پارچه، دکمه‌ها، زیپ‌ها، چاپ و تزئینات نیز اهمیت دارند.
برای مثال در مقررات آمریکا، تولیدکنندگان و واردکنندگان مشمول مقررات FTC باید دستور مراقبت قابل اتکایی برای لباس ارائه کنند و برای هشدارهایی مثل «فقط خشکشویی» مبنای منطقی و قابل دفاع داشته باشند.
بنابراین برند نباید فقط برای اینکه لباس «لوکس‌تر» به نظر برسد، بدون مبنا روی آن بنویسد Dry Clean Only.
یک نکته برای برندها و طراحان سایت
اگر قصد دارید تصاویر رسمی علائم استاندارد مراقبت از لباس را روی بسته‌بندی، محصول یا سایت تجاری خود استفاده کنید، صرفاً از روی اینترنت آن‌ها را کپی نکنید.
نمادهای رسمی GINETEX در بسیاری از کشورها علائم تجاری محافظت‌شده هستند و استفاده تجاری از نسخه رسمی آن‌ها می‌تواند تابع شرایط و مجوزهای مربوط باشد.
بنابراین برای استفاده تجاری از خود گرافیک‌های استاندارد، بهتر است وضعیت مجوز و قوانین مربوط به بازار هدف بررسی شود.
قبل از شستن یک لباس جدید این ۵ مورد را نگاه کنید
اگر حوصله حفظ کردن تمام علائم را ندارید، حداقل قبل از شستوشوی یک لباس جدید این پنج سؤال را جواب دهید:
- آیا لباس اجازه شستوشو با آب دارد؟
- حداکثر دمای مجاز چقدر است؟
- آیا استفاده از سفیدکننده مجاز است؟
- لباس را می‌توان داخل خشک‌کن گذاشت؟
- محدودیت خاصی برای اتوکشی یا خشکشویی وجود دارد؟
همین بررسی کوتاه می‌تواند از خیلی از اشتباه‌های رایج جلوگیری کند.
جمع‌بندی
برچسب مراقبت لباس یک راهنمای کوچک اما مهم برای نگهداری درست از لباس است.
به‌طور خلاصه:
- تشت آب درباره شستوشو است.
- مثلث درباره سفیدکننده است.
- مربع درباره خشک‌کردن است.
- اتو درباره دما و امکان اتوکشی است.
- دایره درباره مراقبت حرفهای و خشکشویی است.
مهم‌تر از حفظ کردن تمام علامت‌ها این است که قبل از شستوشو به برچسب همان لباس نگاه کنید و تصور نکنید دو لباس با جنس مشابه حتماً شرایط مراقبت یکسانی دارند.
اگر لباس شما نیاز به خدمات حرفهای دارد، می‌توانید در صفحه خشکشویی لباس درباره خدمات مربوط به انواع پوشاک بیشتر بخوانید یا از طریق خشکشویی آنلاین واش ماش سفارش خود را ثبت کنید.
